Coin madenciliği ile yaşanan ekran kartı krizinin ardından şimdi de RAM (bellek) krizi yaşanıyor. Oyunfor olarak bu konunun detaylarını sizler için araştırdık.
Son dönemde bellek piyasasında yaşanan sert fiyat artışlarının temelinde yapay zeka sistemlerinin hızla yayılması bulunuyor. Büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezlerine yaptığı yatırım patlaması, özellikle DRAM ve yüksek bant genişlikli bellek (HBM) üretim kapasitesinin önemli bölümünü tüketici elektroniğinden uzaklaştırmış durumda. Yapay zeka sunucuları, klasik PC’lere kıyasla katbekat fazla bellek kullandığı için üreticiler daha karlı olan bu segmente öncelik veriyor. Bu kayma sonucunda tüketici tarafında arz daralırken, fiyatlar da hızlı biçimde yukarı yönlü hareket ediyor.
Fiyat artışı ne kadar sürecek?
Sektör analizleri, kısa vadede belirgin bir rahatlama beklenmediğine işaret ediyor. Yeni “yarı iletken” fabrikalarının kurulumu ve verimli üretime geçmesi yıllar aldığı için mevcut kapasite sıkışıklığının 2027’ye kadar hissedilmesi muhtemel görünüyor. Bu süreçte bellek sözleşme fiyatlarında dalgalanma devam edebilir ve özellikle DDR5 tarafında yüksek seviyeler korunabilir. Uzmanlar, yapay zeka talebinin yapısal olarak kalıcı hale geldiğini, bu nedenle eski “ucuz RAM” dönemine hızlı bir dönüş beklenmemesi gerektiğini vurguluyor.
PC oyun pazarı nasıl etkilenecek?
Bellek maliyetlerindeki artışın en hızlı hissedileceği ve hissedilmekte olduğu alanlardan biri oyuncu bilgisayarları. RAM fiyatları doğrudan sistem maliyetine yansıdığı için giriş ve orta segment oyun bilgisayarlarında fiyat artışları kaçınılmaz görünüyor. Ayrıca ekran kartlarında kullanılan GDDR belleklerin de aynı tedarik zincirinden etkilenmesi, GPU fiyatlarının düşmesini zorlaştırabilir. Bu ortamda üreticilerin ya donanım konfigürasyonlarını daha muhafazakar tutması ya da fiyat etiketlerini yukarı çekmesi bekleniyor. Son kullanıcı tarafında ise donanım yükseltme döngülerinin yavaşlaması muhtemel.
Yeni nesil konsollar gecikir mi?
Şu ana kadar konsol üreticilerinden resmi bir erteleme sinyali gelmiş değil, ancak bellek maliyetlerindeki baskı yakından izleniyor. Modern oyun konsolları birleşik bellek mimarisine bağımlı olduğu için RAM fiyatlarındaki oynaklık doğrudan üretim maliyetini etkiliyor. Bu nedenle sektör gözlemcileri, önümüzdeki dönemde çıkacak ara model veya yeni nesil konsollarda ya daha yüksek lansman fiyatları ya da daha temkinli donanım konfigürasyonları görülebileceğini belirtiyor. En kötü senaryoda ise üreticilerin lansman takvimlerini piyasa koşullarına göre esnetmesi ihtimal dahilinde.
Oyun geliştiricileri nasıl tepki verebilir?
Donanım maliyet baskısı yalnızca üreticileri değil, oyun stüdyolarını da etkiliyor. Geliştiricilerin önümüzdeki dönemde bellek optimizasyonuna daha fazla odaklanması bekleniyor. Texture streaming, daha agresif veri sıkıştırma teknikleri ve ölçeklenebilir grafik ayarları gibi yöntemler daha yaygın hale gelebilir. Amaç, hem mevcut oyuncu kitlesini dışlamamak hem de artan donanım maliyetlerinin pazar daraltıcı etkisini sınırlamak olacak. Bu süreç aynı zamanda bulut oyun çözümlerine olan ilgiyi de artırabilir.
Bellek üreticileri neden kapasiteyi hızla artırmıyor?
Küresel bellek üretiminin çok büyük bölümü birkaç dev şirketin kontrolünde bulunuyor ve bu firmalar geçmiş döngülerde yaşanan arz fazlası krizlerinden ders çıkarmış durumda. Yeni yatırımlar milyarlarca dolarlık risk anlamına geldiği için üreticiler kapasiteyi agresif biçimde artırmak yerine karlılığı korumaya odaklanıyor. Üstelik yapay zeka tarafındaki yüksek marjlı ürünler, şirketlerin önceliklerini tüketici RAM’inden uzaklaştırıyor. Bu stratejik tercih, kısa vadede arz sıkışıklığının devam etmesine yol açabilir.
2026–2028 dönemi için genel görünüm
Mevcut veriler, 2026 boyunca bellek piyasasında sıkı koşulların süreceğine işaret ediyor. 2027 civarında yeni üretim hatlarının devreye girmesiyle fiyat artış hızında bir yavaşlama görülebilir, ancak talep güçlü kaldığı sürece dramatik düşüşler beklenmiyor. Uzun vadede piyasa dengeye otursa bile yapay zeka çağının getirdiği yüksek bellek ihtiyacı, donanım fiyatlarının geçmiş yıllardaki kadar düşük seviyelere inmesini zorlaştırabilir.
Oyunfor’a göre yapay zeka devrimi, teknoloji dünyasında görünmeyen ama derin etkiler yaratan bir donanım dönüşümünü tetikliyor. Bellek üretiminin veri merkezlerine kayması; oyunculardan donanım üreticilerine, hatta oyun tasarımcılarına kadar tüm ekosistemi etkileyen yeni bir maliyet gerçekliği yaratmış durumda. Önümüzdeki birkaç yıl, oyun dünyasında daha pahalı donanım, daha dikkatli nesil geçişleri ve optimizasyon odaklı yazılım yaklaşımının öne çıktığı bir dönem olabilir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
